Bülent OVACIK    Hürriyet  / 31 Mart 2004 

Türkiye'de üretimi gerçekleştirilmiş ilk spor otomobil ünvanını taşıyan Anadol STC 16'nın yaratıcıları Tuzla Tersanesi'nde kurdukları otomobil atölyesinde iki yeni spor otomobil üzerinde çalışıyorlar. Yıllar sonra yeniden bir araya gelen Eralp Noyan ile Ekber Onuk'un geliştirdikleri iki yeni spor otomobil yollara çıkmak için gün sayıyor. Otomotiv sektöründe geçmişe dönüş (Retro) akımı, rotasını ülkemize de çevirirse, listenin başına yerleşecek otomobil hiç şüphesiz Anadol'un, 1970'li yıllarda fırtına gibi esen sarışın STC 16'si olurdu... Seri üretim için Tükiye'de tasarlanmış, ‘Devrim’ gibi garaja kaldırılmayıp, üretimi de gerçekleştirilmiş ilk otomobil ünvanını taşıyan STC 16, aynı zamanda spor otomobil rüyalarımızın ilk yerli yıldızıydı...
Doların 14 lira, Naim Talu'nun Başbakan olduğu, Didi'nin Fenerbançe'yi çalıştırdığı, Elizabeth Taylor'ın Richard Burton'dan boşandığı, Beyaz Kelebekler'in sahneye çıktığı 1973 yılını hatırlayabilenler, uzun burunlu, agresif görünümlü, ralli tipi deri direksiyonlu, 200 kilometre kadranlı, 2 kişilik STC 16'yı, bellek arşivlerinin ‘‘File’’ları arasından mutlaka bulup çıkaracaklar.
Emre Özpeynirci'nin, geçen hafta yayınlanan ‘‘Retro’’ yazısıyla, 30 yıl sonra yeniden aklımıza düşmesine neden olduğu STC 16'nın tarihini kurcalarken, otomobilin Türk tasarımcısı Eralp Noyan'ı ve teknik ekipteki Uçak Mühendisi Dr. Ekber Onuk'u Tuzla'da Yonca-Onuk Tersanesi'nde bulduk. Ve ilk ağızdan, Anadol STC 16'nın gayri resmi tarihini yazdık.

HAYAL ETTİ BAŞARDI
İngiliz Reliant firmasının tasarımı, Otosan yapımı Anadol, 1966 yılında yollara koyulduktan sonra 1970'li yılların Türkiye'sinde bir spor otomobil üretme fikri, o yıllar Otosan'ın başında olan, geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz Erdoğan Gönül'ündü. Hedef, Otosan'ın spor bir otomobili tasarlayıp üretebileceğini kanıtlamaktı. O günlerde tam bu iş için biçilmiş kaftan olan bir ekip de Otosan'ın çatısı altında toplanmış.

SANCILI DOĞUM
Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi'ni bitirip yüksek resim üzerine mastırını tamamladıktan sonra, Fransa, İtalya ve İngiltere'de, otomobil dizaynı yapan butik firmalarda çalışan Eralp Noyan, 1969 yılında Türkiye'ye dönüp Otosan'da işbaşı yaptı. Erdoğan Gönül'ün talebiyle, STC 16'nın çizgilerini yaratmakla görevlendirildi. STC 16'nın konseptinin belirlendiği, çizgilerinin saptandığı günler sancılı geçti. Ele avuca sığmama konusunda hala ısrarlı davranan Eralp Noyan, kapıyı çekip gittiði günlerde, İngiliz tasarımcı Carl Orsen'in projeyi yürütmesi için yerine getirilişini, anlattı:
‘‘Benim çizimlerimden yola çıkıp, koca burunlu, Jaguar bozması bir şeyler yapmış, sonra da işi bırakmıştı. Hyundai'yi Hyundai yapan adam Crosswhite'ı getirmişler. Benim ilk çizimlerime bakmış, ‘Bu adamı bulun, işi bitirsin' demiş. Yeniden Otosan'a dönünce, işe koyulup STC 16'nın kendi çizdiğim ilk tasarımlarını 6 ayda revize ettim. Maket üzerindeki düzeltmelerden sonra gerçek modele..."

ZOR EKIP
STC 16’nın mühendislik çalışmalarını Ekber Onuk, Günay Atuk, Kadri Nişel, Necdet Oral, Zeki Diker yürütüyordu. 30 yıl önce sıfırdan bir otomobilin yaratıldığı günleri STC 16'nın şasi dizaynı ve mekaniği üzerine çalışan Ekber Onuk'tan dinledik:
‘‘Yüksek sayıda yapılması gerekmeyen bir otomobildi. Daha hafif yatırımlar gerekiyordu. Bu ekibin bir şey yaratabileceğini göstermek için akıllıca bir karardı. Otosan'ın başında otomobili çok seven, bu işe gönül koymuş, Erdoğan Gönül vardı. Erdoğan Bey'in misyonunu takdir etmek gerekir. Projede çalışanlar zor insanlardı. Hepsi de heyecanlıydı. Görev almak yerine herkes kendine görev yaratıyordu. Cumartesi pazar çalışıyorduk. Bu ekip Otasan'a denk düşmüştü. Bu zor adamları Erdoğan Gönül birarada çalıştırdı.’’

1 HAFTADA ŞASİ
STC 16'nin şasisi, bir Anadol'un şasisi kesilerek 1 haftada ortaya çıkarıldı. 1599 cc'lik Ford motoru kullanıldı. 68 beygir gücündeki, fiber glass kaportalı otomobil, 920 kilo ağırlığındaydı. Eralp Noyan, 200 kilometrelik kadranda, ibreyi 176 kilometrede gördüğünü söyledi. 1973 yılında piyasaya sürülen STC 16'nın ilk üretim hızı haftada bir otomobildi. Sonra günde 1 otomobil hızına ulaşıldı. Üç yılda 176 adet STC 16 üretildikten sonra, imalata son verildi. Halk arasında STC'nin açılımı Süper Türk Canavarı oldu.

HALA GÜZEL
Yönetim Kurulu Başkanlığını yaptığı Yonca Onuk firması, Sahil Güvenlik Komutanlığı'na ve Pakistan Deniz Kuvvetleri'ne Kaan sınıfı, hayalet tekneler yapan Ekber Onuk, Anadol STC 16'nın çizgilerinin hala güncelliðini koruduğu görüşünde. STC 16'yı ‘‘Bugün bile güzel bir otomobil’’ diye tanımladı. ‘‘İngilizler buna benzer nostalji otomobillerini raflardan çıkardılar. Yeniden üretip spor otomobil piyasasını ele geçirdiler’’ diye noktayı koydu.

Otomobil sevdası
Kader, 1970'lerde STC 16 projesinde birlikte çalışan Eralp Noyan ile Ekber Onuk'u yıllar sonra yeniden biraraya getirmiş. Ekber Onuk'un Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Yonca-Onuk firması tarafından üretilen Kaan sınıfı, kompozit gövdeli, radarlara yakalanmayan hayalet hücumbotların tasarımında görev almış Eralp Noyan. iki arkadaş hücumbot üretiminin sürdüğü Tuzla'daki tersanenin küçük bir bölümünde bir otomobil atölyesi oluşturmuşlar. Bir zamanların efsane otomobili Ford Cobra'nın replikasını bu atölyede yapmışlar. Şimdilerde, Eralp Noyan'ın tasarımını yaptığı iki spor otomobil kızakta. Otobana indirileceği günleri iple çekiyorlar.

2 kişilik otomobil hata mıydı?
İki kişilik üretilen STC 16, Marmara Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nde okurken, pazarlama kitabına konu olmuştu. Kitapta, kalabalık aile yapısına sahip Türklerin 2 kişilik otomobili tutmadığı, Otosan'ın bu yüzden projeyi zararla kapattığı yazılmıştı. Otomobilin yaratıcısı Eralp Noyan'a göre ortada hata yok. Çünkü zamanın spor otomobil konsepti 2 kişilikti. Ve gerisi de şöyleydi: ‘‘Spor otomobil belli bir kültür meselesi. Spor otomobil talebi, otomobille belli bir yakınlaşmanın sonucu ortaya çıkar. O zaman 2 kapılı otomobilin sayısı sınırlıydı. Spor otomobile böyle bir yakınlığı yoktu insanların. Spor otomobil biraz fedakarlık ister. Spor otomobilin raconu vardır. Yanına kızını attığın zaman, 3'üncü adam istemezsin otomobilde.’’